Let’s Create together

Crea Thera heeft het filmproject Let’s create together gelanceerd. De organisatie zet zich in kinderen en jongeren in de zwaar getraumatiseerde regio Srebrenica. Het project is ook te volgen via www.creathera.com. CREA THERA INTERNATIONAL nodigt je nu al uit op een jaarlijks festival in Brugge en Maastricht. Het eerste festival zal doorgaan in de zomer van 2013.
Meer info over wat de organisatie doet, is te vinden op de blog http://creatherainternational.wordpress.com.

Geplaatst in Activiteiten |

Link naar Mani (Portugees)

http://www.mani.art.br

Geplaatst in Geen categorie |

Steiner en Günther Grass, Andere berichten uit Griekenland

Voor het eerst zag ik het met eigen ogen, wat al langer in nieuwsberichten over de situatie in Griekenland her en der opduikt: een bejaarde man, keurig gekleed, die waardig en beheerst  op straat in de afvalcontainer van een supermarkt  naar etensresten zoekt. Op zijn minst bevreemdend. Niet het snuffelen in afval, maar dat je dat iemand met een dergelijke stille gelatenheid ziet doen. Wanhoop en solidariteit houden gelijke tred. De man die zich gisteren van de Akropolis naar beneden stortte, het groeiend aantal buurtcomité’s  die naast het verdelen van het levensnoodzakelijke, de kwetsbare vlam van concrete broederlijkheid brandend houden.

Er is een gedicht van Günther Grass waarin hij zijn verontwaardiging uitroept en dat ik voor het eerst las  in een rondbrief  waar ook een citaat van Rudolf Steiner aan het gedicht was toegevoegd (www.husemannpraxis.de). In beide, gedicht én citaat,  speelt er iets door van het lot van de legendarische Croesus het goud en de begeerte ernaar  dat de eigen ondergang onafwendbaar met zich meebrengt. Maar ook hoe het veroordeeld zijn tot armoede je niet van je toekomst afsluit. Integendeel! De kleine vlam van broederlijkheid, die niets anders is dan de armoede die ‘vom Geist beflügelt ist’ houdt  niet alleen de weg daarheen open, maar is de plek, waar de toekomst ‘einsteigen’ kan.

‘Mögen die Menschen des eines Teiles der Welt von den andern Milliarden verlangen, diese Milliarden, sie werden zu einem glühenden Golde werden und vernichtend wirken, während auf der andern Seite die Armut, wenn sie von Geist beflügelt ist, doch die Menschen empor tragen wird in die Höhen, in welche die Zukunft der Menschenentwickelung hinführen soll’.

Rudolf Steiner, GA 187 Dornach, 1 Januar 1919

——————-

Europa’s Schande       Günther Grass

„Dem Chaos nah, weil dem Markt nicht gerecht, bist fern Du dem Land, das die Wiege Dir lieh.

Was mit der Seele gesucht, gefunden Dir galt, wird abgetan nun, unter Schrottwert taxiert.

Als Schuldner nackt an den Pranger gestellt, leidet ein Land, dem Dank zu schulden Dir Redensart war.

Zur Armut verurteiltes Land, dessen Reichtum gepflegt Museen schmückt: von Dir gehütete Beute.

Die mit der Waffen Gewalt das inselgesegnete Land heimgesucht, trugen zur Uniform Hölderlin im Tornister.

Kaum noch geduldetes Land, dessen Obristen von Dir einst als Bündnispartner geduldet wurden.

Rechtloses Land, dem der Rechthaber Macht den Gürtel enger und enger schnallt.

Dir trotzend trägt Antigone Schwarz und landesweit kleidet Trauer das Volk, dessen Gast Du gewesen.

Außer Landes jedoch hat dem Krösus verwandtes Gefolge alles, was gülden glänzt gehortet in Deinen Tresoren.

Sauf endlich, sauf! schreien der Kommissare Claqueure, doch zornig gibt Sokrates Dir den Becher randvoll zurück.

Verfluchen im Chor, was eigen Dir ist, werden die Götter, deren Olymp zu enteignen Dein Wille verlangt.

„Europas Schande”: Das Gedicht von Günter Grass im Wortlaut – weiter lesen auf FOCUS Online

Over buurtcomités:
Geplaatst in Geen categorie, Griekenland |

CATASTROIKA

Andere berichten uit Griekenland

Nog enkele dagen voor de parlementsverkiezingen: een onthullende video!
http://www.dailymotion.com/video/xqehlo_catastroika-with-english-subtitles_shortfilms

Geplaatst in Griekenland |

Informatie zomeruniversiteit antroposofie 2012

folder Zomeruniversiteit 2012

Geplaatst in Activiteiten |

Lohengrin en Antwerpen

Van Stadscultuur naar Wereldcultuur:

Lohengrin en Antwerpen

 

Spirituele bronnen en opdrachten in het licht van de Graal

 

 

 

Ludo De Schutter, Rika Heymans, Hilde Maas, Francis Peeters

Met een nawoord van Werner Govaerts

Uitgeverij Via Libra 2011

 

Onder de maar liefst zes nieuwe publicaties die Via Libra in 2011 op haar uitgeverspalmares heeft staan, bekleedt ‘Lohengrin en Antwerpen’ in tal van opzichten een unieke plaats.

(Uitgever Werner Govaerts: info@via-libra.be en http://www.via-libra.be)

Om te beginnen heeft dit boek een heel aparte voorgeschiedenis. Het begon ergens in 2003, toen een aantal mensen, onder wie de vier bovenvermelde auteurs, het plan opvatten een onderzoeksproject op gang te brengen naar de verbinding tussen de figuur van Lohengrin en de toekomst van de stad Antwerpen. Tijdens de werksessies werden ook deskundigen uitgenodigd , om in samenspraak met hen de bevindingen te toetsen en op die manier van een fundament te voorzien. Zeven jaar later bleek dit onderzoek, waarbij op geregelde tijdstippen de stand van zaken van ieders verkenning werd gedeeld en besproken, in zoverre afgerond dat aan een uitgave kon worden gedacht.

Alleen al daardoor is de lectuur ervan een fascinerende aangelegenheid. De lezer wordt als het ware meegenomen in het onderzoek. Gaandeweg wordt het duidelijk dat het niet gaat om een samenbrengen van een aantal interessante gegevens. Lohengrin is geen legende, maar een waarachtig beeld, dat een werking uitoefent die zich tot ver in de toekomst uitstrekt. Antwerpen is niet alleen een stad, een gemeenschap met historische wederwaardigheden maar wordt tot een levende entiteit. Niet toevallig ligt Antwerpen aan een stroom, van wiens andere oever Lohengrin kwam gevaren!

Van Montsalvaesche werd gezonden hij die door een zwaan werd gebracht. In Antwerpen werd hij aan land geleid.’ (p. 14)

Ook de stroom, de Scaldis, blijkt een wezen te zijn, een wezen dat in zijn levenskwaliteit geschaad en geschonden is geworden en doorheen de verschillende bijdragen klinkt dan ook een oproep om aan het water het levenselement terug te schenken. ‘Maak het water zichtbaar’! (p.12)

Lohengrin, samen met zijn tweelingbroer Kardeiz zijn de zonen van Parzival en Condwiramurs. Beide groeien op bij hun moeder en zien hun vader voor het eerst ter gelegenheid van diens kroning tot Graalskoning. Kardeiz wordt gekozen om over de landen van zijn vader te regeren, terwijl Lohengrin door de Graal naar een land wordt gebracht dat in nood verkeert. Dit land is Brabant. Hij mag noch zijn afkomst, noch zijn naam verraden. Lohengrin treedt in het huwelijk met Elza van Brabant en regeert als een rechtvaardig vorst. Wanneer Elza hem ondanks zijn waarschuwing en haar belofte naar zijn afkomst vraagt, moet hij haar verlaten. Als geschenken bij zijn vertrek laat hij in Antwerpen een zwaard, een ring en een hoorn na. Over de diepere betekenis van deze geschenken ligt nog een sluier.  In het hoofdstuk ‘Het raadsel van de drie geschenken’ wordt iets van deze sluier opgelicht.  Wie de drie kan ‘lezen’ in hun beeldwaarde, kan in hun samengevoegde gestalte het teken van Mercurius, van  Hermes herkennen. Dit te kunnen  is ongetwijfeld een van de sterkste momenten  in het boek.

Lohengrin en Antwerpen begint met een open brief die Rika Heymans op 15 juli 2003 aan de burgemeester van Antwerpen stuurde. Alhoewel op de brief geen antwoord kwam, bleek deze niettemin het startsein dat een ‘vuurwerk van ideeën losmaakte’.  In het vuur van de ideeën wordt het beeld van Antwerpen als Graalsstad verder ontwikkeld. Naast de gestalte van Lohengrin, de betekenis van zijn naam en van het Zwaanridderschap, komen thema’s zoals het stadswapen van Antwerpen, historische bijzonderheden zoals de Praeputium kapel op de Bloedberg, de ketter Tanchelijn, Minne en liefde en uiteraard de Graal en diens hoeder in relatie tot de stad. Het werk wordt afgerond (niet afgesloten!)  door de ‘Oproep tot een Alternatief’ de laatste openbare toespraak die Joseph Beuys hield.

In het licht van deze rede verwijst Werner Govaerts in het nawoord naar enkele besluiten van de auteurs Rika Heymans en Ludo de Schutter in het slothoofdstuk

‘Op Antwerpen rust tot op de dag van vandaag de opdracht: Zoek de concrete coöperatie met de Graal, het Heilige Bloed, het onzelfzuchtige broederlijke offer van Christus. Zoek bewust de weg van de duizend jaar oude stadscultuur naar de cultuur van de wereldeconomie.

HOUD DE LAMP BRANDENDE!

Geplaatst in Geen categorie |

Ken je waarde! of: Hoe je kan weten waar je bent!

Toen ik een paar weken geleden verjaarde gaf mijn jongste dochter me een kaart met daar op een  reproductie van een werk van de zuidafrikaanse kunstenaar James Webb. In een eerder blog bericht heb ik al het een en het ander over deze kunstenaar geschreven.

Op de voorgrond zie je  een brede rivier, met aan de overkant een gebouw dat een fabriek zou kunenn zijn, gezien de reusachtige  schoorsteen die het midden van het gebouw domineert en die in de rivier wordt weerspiegeld. De sepiatinten lijken te suggereren dat het om een oude foto gaat. Een tekst in arabisch schrift is er over heen geschreven, in horizontale richting de verticale as van de schoorsteen met de weerspiegeling doorkruisend. Als je er langer naar kijkt maken de lettertekens zich los van het beeld en zweven er boven. Het zijn twee woorden die ik als E’rif qeimatak ontcijfer, maar de betekenis ontgaat me.

Een a’rif is een godzoeker, een mysticus en iemand die kent. Maar het is een kennen van binnenuit. Niet iedereen die kent is een a’rif, maar wie a’rif is, is ipso facto kennend.

Maar wat is qeimat? Het suffix-ak is het bezittelijk voornaamwoord van de 2e persoon enkelvoud. Dit te ontdekken geeft me een goed gevoel. En qeimat betekent prijs, waarde. Het gaat om je waarde. En om deze te leren kennen.

Je weg kunnen vinden in de grammatica en liefst in deze van meerder talen, ook van talen met een andere bouwstructuur, heeft me altijd al een gevoel van zekerheid gegeven. Wie weet hangt dit wel niet samen met datgene wat voor mij ‘waarde’ zou kunnen zijn. En dat ik moet leren kennen!  Op die manier  zou zekerheid ook waarde kunnen heten. De grammaticale structuur van een taal te herkennen  die meniet alleen een gevoel van zekerheid, maar ook  een gevoel van waarde’ geeft.

Het is uiteraard  niet die zekerheid die je kan garanderen dat er jou niets onaangenaams zal overkomen. Een dergelijke vorm van zekerheid bestaatr nu eenmaal niet

Het is veeleer de zekerheid die je een vast punt geeft, de zekerheid dat waar je ook bent, je je zal kunnen orienteren, een punt van waaruit al het overige, zoniet herkenbaar, dan toch kenbaar wordt.

Voor de a”rif heft een dergelijk punt ook een naam: ‘qutb’. De poolster aan de noordelijke hemel is een zichtbaar  beeld voor de qutb,  is her punt waar om heen alle overige sterren hun ‘draai vinden’.

‘Ik houd van de poolster’ vertelt me een dierbare kleinzoon.

‘Weet je waarom je er van houdt? ‘vraag ik hem.

We hebben het er vervolgens  over dat alle sterren om de poolster heen draaien als om een vast punt. Ja,  àlle sterren. Niet de planeten. Die kent hij al. Dat zijn die sterren die niet stil kunnen staan.  Ik kan zien hoe dit hem vervult, in de diepste lagen van zijn nog pril bestaan.

Ik ken ook  heel wat dierbare vrienden die een streek zo benaderen doordat ze deze in kaart brengen en vervolgens deze  gaan lezen. Letterlijk dan. Van pure ontdekkinsgvreugde laten ze me dan soms  het schermpj op hun iPhone  zien, of een heuse kaart, waarop een of andere stip of hun vinger aangeeft waar we ons in het hier en nu situeren. ‘Kijk!’ zeggen ze dan, ‘zie je, hier zijn we en kijk!  daar heb je……..’ Hoezeer ik ook uit louter vriendschappelijke loyauteit kijk en kijk, op het schermpje tuur en probeer de extensies te volgen, ik zie niet waar we zijn en al helemaal niet wat zich dan in welke richting dan ook rondom de stip in kwestie verder uitbreidt.

Om te weten waar ik ben heb ik het nodig om te kunnen luisteren. Niet om te kijken. Niet eens om om me heen te kunnen kijken. Wat ik nodig heb is te kunnen luisteren naar de taal die om me heen gesproken wordt. In veel gevallen is dat er niet een, maar meerdere talen.

En het mooie daarvan is dat ik me niet eens  hoef te verplaatsen. Althans niet zo drastisch dat ik in een vliegtuig des nachts een oceaan zou moeten oversteken. Het volstaat om tramlijn 5 of 6 te nemen tussen de buurt waar een dochter woont met haar gezin en waar ik (min of meer) thuishoor. In de luttele tijd die deze tramrit vraagt spits ik de oren. Is dat niet Armeens? En dit Tadjik? Zou ik het durven vragen? (Ik durf dit haast nooit!) Dit is beslist Pools. En dit Maghrebijns. En nu hoor ik Ivriet. Niet verwonderlijk in Antwerpen, met zijn grote  joodse gemeenschap. En het geluksgevoel om  plots in een haperende trein iemand Grieks te horen praten. Oriste! Naste kala!

Een keer durfde ik het toch te vragen. Het was nadat we pas  geland waren bij grote vertraging en heel wat passagiers om hun transit vlucht in de rats zaten.

‘Are you from  Lebanon? ‘ vroeg ik aan de dame die vlak na mij in het gangpad stond aan te schuiven. Ik had zonet het zuiverste,het meest melodieuze ent vloeiendste Arabisch horen spreken. zo had ik het nog nooit eerder gehoord.    Het kwam als een stroom van honig en melk bij me binnen.

‘Yes, I am’ zei ze,’ why?’

Dit viel niet zomaar uit te leggen. Maar het was thuiskomen, nog voor we ons uit het vliegtuig hadden gewurmd.  Al hamdu’llilah!

Geplaatst in Geen categorie |

Ken je waarde! Een verjaardagskaart en wat er verder nog uit tevoorschijn komt.

Voor mijn verjaardag gaf een van mijn dochters me bovenstaande kaart waarop een werk van de zuidafrikaanse kunstenaar James Webb is afgebeeld. Wat je ziet lijkt een opname van een rivier, met aan de overzijde er van  een fabrieksgebouw met  schoorsteen en midden door dit stadslandschap loopt een tekst in arabisch schrift: ‘E’raf qeimatak’. Een verrassende combinatie.  Het woord qeimat was me vagelijk bekend als iets wat ook ‘kostprijs’ kan betekenen  en in  ‘E’raf’ herkende ik de wortel ‘rf, waarvan  onder andere het woord ‘irfan is afgeleid en dat met kennis, gnosis, inzicht te maken heeft.

‘Know thy worth’ luidt het is de engelse versie, een ander exemplaar van de licht installaties die Webb tussen 2001 en 2010 rondom dit motto heeft gecreërd.  Voor Webb is E’raf Qeimatak de tegenhanger van het Gnoothi Seauton dat boven de ingang van de tempel te Delphi te lezen stond.

The phrase ‘Know Thy Worth’ is an adaptation of the Greek aphorism ‘Know thyself’ which adorned the entrance to the Oracle of Delphi. The text has been attributed to a number of Greek sages, particularly Pythagoras. The Oracle of Delphi was the domain of Pythia, a seer and priestess. Visitors seeking the wisdom of Apollo would consult Pythia who would speak from behind a veil. Pythagoras termed this ‘akousmatikoi’ – the experience of listening without the distraction of visuals; a forerunner of the concept of the ‘disembodied voice.’

De kaart liet me niet los en ik ging op zoek naar nog meer werken van Webb.

In ‘Prayer’, een recente installatie, laat hij  een  ruimte zien, waar hij  op de vloer 12 microfoons heeft aangebracht Uit ieder van deze klinken zangen en gebeden telkens van een verschillende religies. Uit twaalf (klank) bronnen stijgt het bidden van de mensheid op.

 

Een andere licht installatie schijnt de woorden, opnieuw in arabisch schrift:  hunaka u la yantafy,’ There is a light that never goes out’.

Belangrijk voor Webb, die ook muziek componeert,  is dat het vocabularium waarover de kunst beschikt, uitgebreid kan worden met uitdrukkingsmogelijkheden die tegelijk zowel op het zien als op het luisteren een beroep doen en dit in nieuwe vormen van samenhang.

Ken je waarde!  Een verjaardagswens die doorklinkt!

Meer over James Webb:

http://soundartarchive.net/WORKS-details.php?recordID=4185
http://www.theotherjameswebb.com/tialtwngo.html
http://www.theotherjameswebb.com/prayer.html

Geplaatst in Geen categorie |

De heuvels van Palestina

Tot na de tweede wereldoorlog zou iedere tijdgenoot van Christus  moeiteloos zijn weg in Palestina hebben gevonden. Het landschap met de heuvels, deinend zoals de golven van de zee, zou hem daarbij als natuurlijke gids hebben gediend. Zo schrijft Raja Shehadeh, jurist en advocaat, die in Ramallah leeft.Nog steeds draagt  iedere heuvel er een eigen naam. De weg aan de voet en  over de heuvel op zijn beurt heeft als herkenningspunt de wadi, een plek waar water uit de grond welt. Ook de wadi’s hebben hun  eigen naam: Wadi Shomr, de bron of wadi van de venkel of Wadi el-Arsh, de wadi van de troon.

Deze laatste benaming omdat een familielid die steenkapper was geworden nadat de familie uit Jaffa was verdreven, uit een rotsblok een troon had gebeiteld. Er was een eeuwenoude traditie, die ook door Shehadeh’s familie werd in stand gehouden, dat de mannen lange voettochten door de heuvels  van Palestina maakten, en zich  hier en daar in een ‘refugio’ ophielden, een uit rotsblokken opgetrokken ronde toren, “qasr”, dit wil zeggen, burcht, genoemd.

Sinds het einde van de jaren zeventig, nadat hij klaar was met zijn studies, begon Shehadeh op zijn beurt lange wandelingen te maken in het heuvelgebied tussen Nablous en de woestijn. Hij maakt daarbij mee hoe langzaam, maar onomkeerbaar het landschap verandert en verminkt wordt. Op de top van de zacht glooiende heuvelrug  zijn nederzettingen gekomen. Deze herschiepen de omgeving in een area waar asfalt en cement domineren, waarbij pretparken en winkelcentra verrijzen, en allerlei afval
de ene bron na de andere tot uitdroging  heeft veroordeeld. Van de bloeiende wijngaarden en olijfbomen blijven alleen deze laatste over. Hun bestaan is bedreigd, blootgesteld aan de willekeur van diegenen die de top van de heuvel hebben bezet. De aarde ligt er verkommerd bij, de muur snijdt diep in  het organisme dat een landschap nu eenmaal  is, verwondt het en maakt het voor goed onherkenbaar. In amper zeventig jaar is een van de oudste natuurlandschappen ter wereld verdwenen. Het was  in datzelfde landschap dat Christus de heuvel beklom en tot de menigte  de zaligsprekingen verkondigde. (Matt. 5:1-8:1)

In ‘Naguère en Palestine’ beschrijft Raja Shehadeh  (Shehadeh betekent overigens ‘getuige, martelaar!’)  zeven van deze wandeltochten. Uit iedere zin spreekt liefde voor de levende en pijn om wat haar wordt aangedaan. Vaak lijkt het of hij al stappend het landschap uit zijn herinnering en het landschap zoals hij het ziet ontmanteld worden, met elkaar in gesprek brengt. In een soort poging tot herstel, tot heel maken van wat door onbegrijpelijke vertekeningen van de gerechtigheid tot fragmentatie lijkt te zijn gedoemd. Het zijn uiteindelijk wandelingen uit honger en dorst naar gerechtigheid.

 

Zicht vanuit het ommuurde Betlehem op een bezette heuveltop

foto: november 2011

Geplaatst in Geen categorie |

Καλως Ιρθατε ! Welkom in het bittere vaderland. Andere berichten uit Griekenland

In Marousi, een wijk ten noord westen van het centrum van Athene, is er een onooglijk museum aan de kunstenaar Yannis Tsarouchis (1910-1989)   gewijd. Wat ooit zijn woning en zijn atelier was, herbergt nu een aantal van zijn schetsen en schilderijen. Kwetsbare personages, jonge mannen die met hun mannelijkheid geen raad weten, soldaten als engelen verkleed (of is het omgekeerd ?) en die karikaturale poses van heldhaftigheid aannemen of die zich  de rol van een martelaar, bij voorkeur dan  de heilige Sebastiaan aanmeten. Hij moet zich van zijn in meerdere opzichten verwantschap met Caravaggio bewust zijn geweest.

Met zijn leven omspande Tsarouchis alle etappes die in de voorbije twintigste eeuw het lot van Griekenland hebben bezegeld, te beginnen met wat als ‘ de catastrofe’ bekend staat: de gedwongen massale verhuizing van de Griekse bevolking uit Mikrasia, Klein-Azië, waar ze sinds duizenden jaren gevestigd waren. Daarna kwamen de  dictaturen van het interbellum, het heldhaftige verzet tegen de Duitse bezetting , de allesvernietigende broederstrijd van de daarop volgende burgeroorlog, de militaire junta met  praktijken als foltering en  strafkampen en tenslotte de overrompeling door het massatoerisme, waardoor talrijke elementen van kostbare, onvervangbare eigenheid voortaan als lokaas voor vakantiegangers  worden ingezet.

Ofschoon hij de wereld had rondgereisd en de kunstscène in Europa vaak had bezocht, bracht Tsarouchis de laatste jaren van zijn leven teruggetrokken door omringd door een kleine kring van kunstenaars, onder wie ook de dichter Yannis Ritsos, die jaren in een strafkamp had doorgebracht, en o.a. bekend is om zijn ’18 Petites Chansons de la Patrie amère’.

De tuin voor het huis, – een kleine villa in een rustige straat waar pijnbomen het voetpad in beslag nemen, – ligt er verwaarloosd  bij. Een verweerde  Athena staat tussen  andere resten van beelden. Hier en daar is het cement van het pad naar het huis opengebarsten. Vlak bij de deur ontdek ik een brokstuk waarop een vogel (een meeuw, een wilde eend?) afdrukken heeft  nagelaten in het toen nog natte cement van het  pas gelegde pad.

Hoe snel zijn deze sporen niet gestold! Maar de sporen door de geschiedenis nagelaten vragen om meer tijd. En of ze ooit gestild worden?

Geplaatst in Geen categorie |