Lohengrin en Antwerpen

Van Stadscultuur naar Wereldcultuur:

Lohengrin en Antwerpen

 

Spirituele bronnen en opdrachten in het licht van de Graal

 

 

 

Ludo De Schutter, Rika Heymans, Hilde Maas, Francis Peeters

Met een nawoord van Werner Govaerts

Uitgeverij Via Libra 2011

 

Onder de maar liefst zes nieuwe publicaties die Via Libra in 2011 op haar uitgeverspalmares heeft staan, bekleedt ‘Lohengrin en Antwerpen’ in tal van opzichten een unieke plaats.

(Uitgever Werner Govaerts: info@via-libra.be en http://www.via-libra.be)

Om te beginnen heeft dit boek een heel aparte voorgeschiedenis. Het begon ergens in 2003, toen een aantal mensen, onder wie de vier bovenvermelde auteurs, het plan opvatten een onderzoeksproject op gang te brengen naar de verbinding tussen de figuur van Lohengrin en de toekomst van de stad Antwerpen. Tijdens de werksessies werden ook deskundigen uitgenodigd , om in samenspraak met hen de bevindingen te toetsen en op die manier van een fundament te voorzien. Zeven jaar later bleek dit onderzoek, waarbij op geregelde tijdstippen de stand van zaken van ieders verkenning werd gedeeld en besproken, in zoverre afgerond dat aan een uitgave kon worden gedacht.

Alleen al daardoor is de lectuur ervan een fascinerende aangelegenheid. De lezer wordt als het ware meegenomen in het onderzoek. Gaandeweg wordt het duidelijk dat het niet gaat om een samenbrengen van een aantal interessante gegevens. Lohengrin is geen legende, maar een waarachtig beeld, dat een werking uitoefent die zich tot ver in de toekomst uitstrekt. Antwerpen is niet alleen een stad, een gemeenschap met historische wederwaardigheden maar wordt tot een levende entiteit. Niet toevallig ligt Antwerpen aan een stroom, van wiens andere oever Lohengrin kwam gevaren!

Van Montsalvaesche werd gezonden hij die door een zwaan werd gebracht. In Antwerpen werd hij aan land geleid.’ (p. 14)

Ook de stroom, de Scaldis, blijkt een wezen te zijn, een wezen dat in zijn levenskwaliteit geschaad en geschonden is geworden en doorheen de verschillende bijdragen klinkt dan ook een oproep om aan het water het levenselement terug te schenken. ‘Maak het water zichtbaar’! (p.12)

Lohengrin, samen met zijn tweelingbroer Kardeiz zijn de zonen van Parzival en Condwiramurs. Beide groeien op bij hun moeder en zien hun vader voor het eerst ter gelegenheid van diens kroning tot Graalskoning. Kardeiz wordt gekozen om over de landen van zijn vader te regeren, terwijl Lohengrin door de Graal naar een land wordt gebracht dat in nood verkeert. Dit land is Brabant. Hij mag noch zijn afkomst, noch zijn naam verraden. Lohengrin treedt in het huwelijk met Elza van Brabant en regeert als een rechtvaardig vorst. Wanneer Elza hem ondanks zijn waarschuwing en haar belofte naar zijn afkomst vraagt, moet hij haar verlaten. Als geschenken bij zijn vertrek laat hij in Antwerpen een zwaard, een ring en een hoorn na. Over de diepere betekenis van deze geschenken ligt nog een sluier.  In het hoofdstuk ‘Het raadsel van de drie geschenken’ wordt iets van deze sluier opgelicht.  Wie de drie kan ‘lezen’ in hun beeldwaarde, kan in hun samengevoegde gestalte het teken van Mercurius, van  Hermes herkennen. Dit te kunnen  is ongetwijfeld een van de sterkste momenten  in het boek.

Lohengrin en Antwerpen begint met een open brief die Rika Heymans op 15 juli 2003 aan de burgemeester van Antwerpen stuurde. Alhoewel op de brief geen antwoord kwam, bleek deze niettemin het startsein dat een ‘vuurwerk van ideeën losmaakte’.  In het vuur van de ideeën wordt het beeld van Antwerpen als Graalsstad verder ontwikkeld. Naast de gestalte van Lohengrin, de betekenis van zijn naam en van het Zwaanridderschap, komen thema’s zoals het stadswapen van Antwerpen, historische bijzonderheden zoals de Praeputium kapel op de Bloedberg, de ketter Tanchelijn, Minne en liefde en uiteraard de Graal en diens hoeder in relatie tot de stad. Het werk wordt afgerond (niet afgesloten!)  door de ‘Oproep tot een Alternatief’ de laatste openbare toespraak die Joseph Beuys hield.

In het licht van deze rede verwijst Werner Govaerts in het nawoord naar enkele besluiten van de auteurs Rika Heymans en Ludo de Schutter in het slothoofdstuk

‘Op Antwerpen rust tot op de dag van vandaag de opdracht: Zoek de concrete coöperatie met de Graal, het Heilige Bloed, het onzelfzuchtige broederlijke offer van Christus. Zoek bewust de weg van de duizend jaar oude stadscultuur naar de cultuur van de wereldeconomie.

HOUD DE LAMP BRANDENDE!

Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink.